 |
 Mitokondri
- Hücrenin içinde enerji üreten fabrikadır.
- Hücreyi bir şehir gibi düşünürsek, mitokondri kendisine ait kapıları olan küçük bir bina gibidir.
- Enerji üretebilmek için hücrenin içine giren şeker gibi besinleri karbondioksit ve su oluşana kadar parçalar.
- Bu parçalamayı yapabilmek için oksijen kullanır.
- Bu parçalanma sonunda hücrenin canlılığını devam ettirebilmesi için gereken enerjiyi yani ATP'yi üretir.
- Hücrenin içinde çok az bir yer kaplar. Boyu 1 mikrometre yani metrenin milyonda biri kadardır.
- Vücudumuzdaki dokuların enerji ihtiyacına göre hücrenin içindeki mitokondri sayısı değişebilir.
- Kaslarımızda, sinir hücrelerimiz çok fazla enerjiye ihtiyaç duydukları için çok fazla mitokondrileri vardır. Bir karaciğer hücresinde yaklaşık 2500 mitokondri bulunur.
- Mitokondrinin hücrenin çekirdeğinden bağımsız, kendisine ait genetik bilgisi yani bilgi bankası vardır, 37 geni bulunur ve mitokondri 13 polipeptid üretebilir.
- Mitokondrinin birinci kapısından sıkı kontrollerle geçebilen moleküller içeride ikinci bir kapıyla karşılaşırlar.
- İkinci kapıdan girip çıkan her molekül daha da sıkı bir denetimden geçer. Çünkü ikinci kapının ardında bilinen her türlü laboratuvar işlemlerinden daha karmaşık kimyasal işlemler gerçekleşir.
- Besinler parçalanırken, ara basamaklarda çok zehirli maddeler oluşur.
- Bu zehirler hücreye hiç zarar vermeden hemen etkisiz hale getirilmelidir.
- Bunun için mitokondri çok özel enzimler kullanır.
Satürn
- Güneş Sistemimizdeki ikinci en büyük gezegendir.
- Satürn'ü saran 7 tane ince, düz halka vardır.
- Satürn'ü saran halkalar o kadar incedirler ki, Dünya'dan bakıldığında düz oldukları için görülemezler, ancak yukarıdan bakıldığında tıpkı 7 ayrı geniş yol gibidirler.
- Satürn'ün dışta bulunan halkasının kalınlığı, 300 000 kilometre kadardır.
- Bu halkalar kendi içlerinde de sayısız ince halkadan oluşurlar.
- İnce halkalar ise, gezegenin etrafında dolaşan sayısız küçük buz parçasından oluşur.
- Her bir buz parçasının çapı 3 metre kadardır.
- Satürn'ün bu parıldayan halkaları, onu sistemin en göz alıcı gezegeni yapar.
- Neptün, Jüpiter ve Uranüs, halkaları olan diğer gezegenlerdir. Ancak onların etraflarındaki halkalar daha zayıftır ve Satürn'ün halkaları kadar dikkat çekmezler.
- Gezegenin halkaları onu ekvator bölgesinde sarar.
- Satürn'ün Güneş'in etrafında dönmesi gibi halkalar da Satürn'ün etrafında açılarını hiç bozmadan dönerler ve Satürn'e dokunmazlar.
- Gezegenin halkalarından başka, 25'ten fazla uydusu vardır.
- En büyük uydusu olan Titan, Merkür ve Plüton gezegenlerinden daha büyüktür.
- Gezegenin ekvator bölgesi şişkin, kutup bölgeleri daha dardır.
- Satürn'ün çapı, ekvator bölgesinde 120 500 kilometre kadardır. Bu büyüklük Dünya'nın 10 katına eşittir.
- Gezegen, Dünya'dan çıplak gözle görülebilir.
- Gezegen, Güneş'ten ortalama 1 500 000 000 kilometre uzaktadır.
- Satürn'ün Güneş etrafında bir dönüşü, 29,5 Dünya yılı kadar sürmektedir.
- Gezegen, kendi etrafında çok hızlı döner. Dünya kendi etrafında 24 saatte dönerken, Satürn kendi etrafında 10 saat, 39 dakikada döner.
Bu makale, İlmi Mercek Dergisi 38. sayı (Ağustos 2007) 44. sayfada yayınlanmıştır.
Bu eser 429 kez incelendi.
|
|
|
