 |
 Kudüs
İçinde bulunduğumuz yıllarda Kudüs, dünya kamuoyunda sıcak bir gündem oluşturmaktadır. Üç Semavi dinin de mensupları için büyük önem arzeden bu şehir, bu yönüyle de farklı bir önem kazanmaktadır. Bu ay, kutsal şehir Kudüs’ü ve tarihini mercek altına alacağız…
1.Kudüs'ün Müslümanlar için kutsal bir belde olmasının sebebi, mübarek Mescid-i Aksa'nın bu şehirde bulunmasıdır. Peygamberimiz (sav)'in aynı gece içinde Mekke'deki Mescid-i Haram'dan Kudüs'teki Mescid-i Aksa'ya götürülmesi ve geri döndürülmesi burada gerçekleşmiştir.
“Bir kısım ayetlerimizi kendisine göstermek için kulunu bir gece Mescid-i Haram'dan çevresini bereketlendirdiğimiz Mescid-i Aksa'ya götüren O (Allah) Yücedir. Gerçekten O, işitendir, görendir.” (İsra Suresi, 1)
2.Mescid-i Aksa Müslümanların namaz kılmak için yöneldikleri ilk kıbledir. Peygamber Efendimiz (sav) ve ashabı, kıblemiz Kâbe’ye döndürülünceye kadar yıllarca Mescid-i Aksa’ya yönelerek namazlarını kılmışlardır.
3.Hz. Musa, İsrailoğulları'nı Firavun’un zulmünden kurtararak Mısır'dan çıkarmış, onları bu topraklara yönlendirmiştir. Kudüs MS. 71 yılına dek Yahudilerin başkenti olmuştur. Ancak daha sonra Romalıların düzenledikleri saldırı sonucunda Yahudiler bu bölgeden çıkarılmışlardır.
4.Filistin, 7. yüzyıla dek Roma (Bizans) toprağı olarak kaldı. Roma İmparatorluğu’nun, İmparator Konstantin döneminde Hıristiyanlığı kabul etmesi üzerine, Hıristiyan Romalılar bu bölgede pek çok kilise inşa etmişlerdir. Kudüs’ün Hıristiyanlar açısından bir diğer önemi de, Hz. İsa’nın bu bölgede “Nasıra” ismi verilen bir kasabada doğduğuna inanılmasıdır.
5.Filistin 637 yılında Peygamberimiz (sav)'den sonraki ikinci halife olan Hz. Ömer önderliğindeki İslam orduları tarafından fethedilmiştir. Hz. Ömer burada Mescid’i Aksa Camii’ni yaptırmıştır. Ancak 11. yüzyılın sonunda Haçlılar Kudüs’ü işgal edip iki gün içinde yaklaşık 40 bin Müslüman’ı öldürdüler. Ortadoğu'daki tüm Müslüman emirlikleri aynı bayrak altında birleştiren Selahaddin Eyyubi, 1187'deki Hıttin Savaşı'nda tüm Haçlı Ordusu'nu bozguna uğrattı. 88 yıldır Haçlı işgali altında olan şehri geri aldı. O gün tarihi kaynaklara göre Peygamber Efendimiz (sav)’in bir gece Mekke'den Kudüs'e götürüldüğü ve oradan Miraç'a yükseldiği gündü.
6.Akdeniz’e 62 km ve Lut Denizi'ne 38 km mesafede bulunan Kudüs, dağlık ve yüksek bir bölgede yerleşmiştir. Eski Kent olarak anılan asıl Kudüs, kenarları yaklaşık 1 km uzunluğundaki kare biçiminde surlarla çevrilidir. İkisi kapalı olmak üzere yedi kapısı ve üç büyük caddesi vardır. Kuzey doğudaki bölüm Müslüman, kuzey batıdaki bölüm Hıristiyan, güney doğudaki bölüm Yahudi ve güney batıdaki bölüm Ermeni mahallesi durumundadır.
7.İslam mahallesinde, Mescid-i Aksa ve Kubbet-üs Sahra'yı içine alan Harem-i Şerif bulunmaktadır. Kent, farklı tarzlara sahip cami, sinagog, kilise ve sivil yapılarıyla mimari açıdan tam bir mozaik görünümündedir.
8.Şu an Yahudilerin "Ağlama Duvarı", Müslümanların ise "Burak Duvarı" (Hâitu'l-Burâk) olarak adlandırdıkları duvara, Mescid’i Aksa’nın batı tarafında yer aldığı için ayrıca “Batı Duvarı” adı da verilir. Duvarın bugün dışarıdan görünen kısmı 12 metre olmakla birlikte, yerin altına doğru 19 metre daha devam etmektedir.
9.Tepe üzerindeki Harem-i Şerif; Mescid-i Aksa Camii, Kubbet-üs Sahra, Ruhlar Kuyusu, türbe, sebil gibi yapıları içine alan, yaklaşık 150 dönüm genişliğindeki bir arazi üzerine yayılmış, etrafı surlarla çevrili kutsal bir mekandır. Aksa kelimesi "en uzak" anlamındadır. Mescid-i Aksa da Mekke'ye olan uzaklığından dolayı böyle adlandırılmıştır.
10.Kudüs'te, Osmanlı Dönemi'ne ait en gösterişli mimari eserler, kenti kuşatan surlar ve bunların üzerindeki kapılardır. Eski kenti çevreleyen surlarda 7 kapı mevcuttur. Kudüs'ü çevreleyen 4 kilometre uzunluğundaki surlarda bulunan kapılardan biri, Şam Kapısıdır. Damascus Kapısı olarak da bilinen bu kapıdan her gün binlerce insan geçmektedir. Şehrin diğer kapıları ise; "Altın Kapısı", Doğu'ya açılan "Arslanlı Kapı", kuzeye açılan "Herod Kapısı" ve batıya açılan "Yafa Kapısı"dır.
Bu makale, İlmi Mercek Dergisi 36. sayı (Haziran 2007) 30. sayfada yayınlanmıştır.
Bu eser 715 kez incelendi.
|
|
|
