 |
 Bazı balıkların en güvenilir temizlikçiyi işe almak için komşularının çalışanlarını gizlice gözlediklediklerini ve onların arasından seçim yaptıklarını
biliyor muydunuz?
Mercan kayalıklarında yaşayan balıkların üzerinde sık sık deri parazitleri toplanır ya da bunlar birikmiş ölü deri hücrelerine maruz kalırlar. Bu balıklar sağlıklı ve temiz kalmak için, parazitleri ve tortuları yiyecek küçük ’’temizleyici’’ balıklara ihtiyaç duyarlar. Nature bilim dergisinin 22 Haziran tarihli sayısında yayınlanan yeni bir çalışma, ”müşteri” balıkların temizleyicilerini diğer balıklara çalışmaya giden temizleyicileri izleyerek seçtiklerini ortaya çıkardı.
Balıkların Hayranlık Uyandıran Gözlem Yeteneği
Su dünyasında ünlü bir temizlikçi balık olan; sarı, mavi ve siyah çizgili Labroides dimidiatus, müşteri balığın derisindeki parazitleri gidermek için işe alınır. Ne var ki bu balıklardan bazıları temizlik yapmadan sadece müşteri balığın üzerindeki salgılarla kendi karnını doyurur. Buna rağmen müşteri balığın (bu çalışmada Scolopsis Bilineatus) temizleme vaadiyle onu kandıran balığı cezalandırdığı pek görülmemiştir.
Peki neden? Bu sorunun cevabı bilim adamlarını oldukça dikkat çekici bir gerçeğe götürdü: Müşteri balıklar komşularını gizlice izliyor ve bu sayede en güvenilir, görevine bağlı, sadık ve çalışkan temizlikçi balığı seçiyorlardı. Dolayısıyla da temizlik yapmayıp, yalnızca kendi karınlarını doyuran balıkları tercih etmeyerek, kendilerini kandırmalarını engelliyorlardı.
Canlılarda Sosyal İlişkilerin Gösterdiği Gerçek: Rabbimiz’in İlhamı
Bu bulgular su dünyasında çok kompleks sosyal ilişkilerin var olduğunu göstermektedir. Dikkat edilirse burada sözü edilen varlıklar, eğitim görmüş, meslek sahibi iş adamları ya da yöneticiler değil; akıl ve şuurdan yoksun, çoğu zaman haberdar bile olmadığımız kadar çok çeşidi olan, suda yaşayan balıklardır. Son derece iyi organize olmuş bu tip bir sistemin oluşması için, mutlaka balıkları yönlendiren, hepsine kendi işini yapmasını ilham eden, onlara emir veren bir "irade sahibi"ne ihtiyaç vardır. Aksi takdirde bir düzen değil, büyük bir karmaşa ortaya çıkacaktır. İşte bu "irade sahibi", herşeyin sahibi olan, herşeye gücü yeten, bütün canlıları yönlendiren, yapmaları gereken şeyleri ilham ile emreden Yüce Allah'tır.
Nitekim Kuran’da, herşeyin sahibinin ve denetleyicisinin Rabbimiz olduğu, her canlının onun ilhamıyla hareket ettiği açık bir şekilde şöyle haber verilir:
“Ben gerçekten, benim Rabbim, sizin de Rabbiniz olan Allah'a tevekkül ettim. O’nun alnından yakalayıp denetlemediği hiçbir canlı yoktur. Muhakkak benim Rabbim dosdoğru bir yol üzerindedir.” (Hud Suresi, 56)
Güvenilir Balıklar Nasıl Seçiliyor?
Müşteri balıklar, temizlikçi balığın geçmiş çalışmalarını göz önünde bulundurarak, çalışkan balığı boş gezen balıklardan ayırt ederek seçmektedirler.
Araştırmacılar, müşteri balıkların gözlemledikleri temizleyiciler için bir değerlendirme sistemi kurduklarını ve yüksek puana sahip olanların işe alındığını öne sürmektedirler.
Bu makale, İlmi Mercek Dergisi 29. sayı (Kasım 2006) 34. sayfada yayınlanmıştır.
Bu eser 952 kez incelendi.
|
|
|
